Zangeres Zonder Naam

February 22nd, 2006 by Maks

Het zal ergens rond 1976 geweest zijn dat ik als jochie voor het eerst de zoete, maar doorleefde stem van Maria Beij hoorde. Het Soldaatje (De Vier Raadsels) zat in de jukebox van het caf� waar op zondagochtend, na de verplichte kerkgang, het fr�hshoppen volgens goed Brabants gebruik begon.
En hoewel de tragiek in dit lied me op die jonge leeftijd natuurlijk volledig ontging, de raadsels waren spannend genoeg om iedere zondag opnieuw weer een geleend dubbeltje in de Wurlitzer te gooien.

Het moeten die zondagochtenden geweest zijn waar de kiem van mijn fascinatie voor de Zangeres Zonder Naam ligt. Ieder zijn fetish tenslotte.

Mijn Leven:
CD 01 | CD 02 | CD 03 | CD 04 | CD 05
Update :
Aangezien rapidshare schier onwerkbare troep is en blijft, heb ik voor u deze lijdensweg naar gogoltha maar even omgezet in een overheerlijke onvervalste torrentverrassing. Voor de goede orde, alle 5 de cd’s zijn daarop vertegenwoordigd.
How to torrentDemonoid / Torrentspy

DVD live in Paradiso: Torrentspy en Demonoid (Thanks Bets!)

De tracklists van de CD’s en de DVD vindt je hier.

Maria Beij woont na de tweede wereldoorlog een tijdje bij haar broer Jerry in Maastricht (CD 05 is overigens geheel gevuld met duetten met haar broer Jerry Bey, let op de artiestennaam spelling). In Maastricht ontmoet ze Jo Servaes. Maria trouwt hem en noemt zich vanaf dat moment Mary Servaes. Om wat geld te verdienen zingt Mary in achtergrondkoortjes op kermissen en in caf�’s. In 1957 doet ze op een demo de backings en wanneer Johnny Hoes dit hoort is de start van haar carriere een feit. Haar eerste grote hit heeft ze in 1959 met ‘Ach Vaderlief, Toe Drink Niet Meer’. De tekst van dit lied is meteen de opmaat voor een van de peilers van haar succes: simpel, sociaal bewogen, tranentrekkend en zeer herkenbaar voor iedereen. Maar zoals in vrijwel ieder (Europees) land is de volkskunst voor ‘het volk’, de intellectuele elite kijkt neer op artiesten als de Zangeres Zonder Naam. Vals sentiment wordt het gevonden, goedkoop en dom.
Ergens eind jaren zeventig komt daar plotseling verandering in wanneer, onder aanvoering van Gerard Reve en Lucebert, De Zangeres en haar muziek salonf�hig wordt gemaakt. Ook haar muzikale open brief in 1977 aan Anita Bryant, Luister Anita, een aanklacht tegen de homo-hetze die Bryant in Amerika voert legt haar geen windeieren: de homoscene adopteert haar als homomoeder.
Daarna wordt het een tijdje stil rond Mary. Johnny Hoes wordt aan de kant geschoven na een lange twist over geld (niets menselijks is Mary vreemd) en we zien en horen haar pas weer terug tijdens haar legendarisch Paradiso-concert in 1986, waarvan de DVD-registratie hieronder is te downloaden.
In 1987 neemt ze dan toch definitief afscheid van haar leven op de b�hne, ze is dan 64 jaar, om haar laatste jaren met Jo te slijten die haar altijd zo trouw heeft vergezeld op al haar optredens door het land. Helaas overlijd Jo al enkele jaren later en gaat het daarna met De Zangeres zelf ook al snel bergafwaarts. In 1998 overlijdt zij eenzaam en dement in een verzorgingstehuis in Stramproy.
In 1999 tenslotte wordt in de kasteeltuinen te Arcen haar inboedel geveild. Geheel volgens Mary’s wens komt het grootste deel van de opbrengst terecht bij goede doelen. (Needless to say natuurlijk wie daar die prachtige notenhouten met rood fluweel bekleedde fauteuil vandaan sleepte. Juist! : )

Terug naar de jukebox in het caf�. Het Soldaatje bleef zijn raadsels oplossen in mijn hoofd en een jaar of twintig later ontkwam ik er niet aan deze afwijking ruim baan te geven. Een beetje geholpen doordat De Zangeres inmiddels camp was geworden hetgeen mijn coming out vergemakkelijkte. Nat��rlijk was het alleen maar uit camp-motieven dat ik een ZZN-collectie bezat…
De onge�venaarde snik, de �beroma-rol, het o zo simpele maar doeltreffende driekwartsmaatje, de zwaar overtrokken sentimenten, het eeuwige leed, het verveelt me nooit.
Om je mee te laten huilen, danwel genieten, danwel gruwen plemp ik hierbij 5 CD’s plus een live-DVD (geript door Betsy, thnx daarvoor!!) van de box ‘Mijn Leven‘ zodat jullie vanaf nu voor eens en voor altijd van De Zangeres op Och verlost zijn.

Als bonus heeft Betsy ook nog de CD’s ‘De Mooiste Liedjes Van Edith Piaf’ en ‘De Twee Wezen’ bijgevoegd, waarbij extra attentie voor de nogal stenende vrije vertalingen van de Piaf songs.